Strona główna Historia Galeria Ciekawostki Bibliografia O autorze
Ciekawostki

Pamiątki powstania styczniowego
W maju 1861 roku miejscowa ludność spotykała się pod figurą Matki Boskiej przed kościołem OO. Bernardynów. Gdy 19 maja miekszkańcy udekorowali figurę łukiem triumfalnym z Orłem Białym w złotej koronie a wieczorem zebrane przed statuą tłumy śpiwały pieśni patriotyczne, m.in. "Boże coś Polskę", naczelnik wojenny wydał stojącej w pogotowiu kompanii wojska rozkaz natarcia na klęczący tłum. Aresztowano kilkanaście osób.
8 sierpnia tego samego roku na cmentarzu przy kościele "własnymi rękoma wszystkich mieszkańców bez różnicy stanów i płci wystawiony" został kopiec, na którego szczycie postawiono nieciosany, dębowy krzyż, zwieńczony koroną cierniową, symbolizującą udręczenie narodu polskiego. Od tej pory mieszkańcy miasta zbierali się w tym miejscu aby modlić się za Ojczyznę i śpiewać patriotyczne pieśni. Na pamiątkę owego kopca zwieńczonego krzyżem (fot. po lewej) wystawiono krzyż na placu przed kościołem (fot. po prawej).
Od listopada 1861 roku refektarz OO. Bernardynów służył przyszłym powstańcom jako miejsce przygotowań. Odbywały się tu narady, posiedzenia, nauka pieśni rewolucyjnych i ćwiczenia wojskowe.


Piekarnik
W klasztornej kuchni znajduje się piekarnik z piramidalnie zwężającym się ku górze kominem. Jest to prawdopodobnie jedyny tego rodzaju zabytek w Polsce.


Grupa pasyjna
Figury z ołtarza głównego w kościele OO. Bernardynów łudząco przypominają dzieła Wita Stwosza (twarz figury św. Jana Ewangelisty a twarz tej samej figury z Ołtarza Mariackiego w Krakowie, krucyfiks a krucyfiks z Rottweil). Prawdopodobnie wykonujący je snycerz miał bliskie stosunki z artystą a same rzeźby mogły nawet zostać wykonane w Krakowie.


Kaplica Matki Boskiej Anielskiej
W Kaplicy Matki Boskiej Anielskiej służącej dawniej jako zakrystia. Na ścianach zwieńczonych sklepieniem kolebkowym widnieją malowidła różnych wizerunków Matki Boskiej z poszczególnych sanktuariów w Polsce. W kaplicy znajdują się również zabytkowe stalle z końca XV wieku oraz obraz Niepokalanego Poczęcia.


Organy
Obecne organy są czwartymi z rzędu w kościele OO. Bernardynów. Zbudowane zostały przez Stanisława Jagodzińskiego w 1914 roku, chociaż zachowały neobarokowy prospekt oraz część piszczałek z poprzednich, pochodzących z 1862 roku organów zbudowanych przez Mateusza Mielczarskiego. Organy były wielokrotne remontowane, były to jednak naprawy bądź udoskanelenia, wizerunek instrumentu nie uległ większym zmianom.


Sarkofag Dionizego Czachowskiego
W kaplicy Adoracji znajduje sie sarkofag pułkownika Dionizego Czachowskiego. Początkowo jego zwłoki, na rozkaz władz rosyjskich, spoczęły na cmentarzu wiejskim w Bukownie, dopiero w 1938 sprowadzono je do Radomia i uroczyście złożono w mauzoleum przed kościołem. Hitlerowskie władze kazały go jednak rozebrać. Dopiero po wojnie urządzono Czachowskiemu drugi pogrzeb, podczas którego złożono jego ciało do sarkofagu w kościele. Zniszczone w czasie wojny, odrestaurowane mauzoleum postawiono na Placu 72 Pułku Piechoty im. Dionizego Czachowskiego. Na fot. po prawej widoczne stare mauzoleum (w tle) i żołnierz niemiecki.


Epitafium Stanisława Malczewskiego
Jest to epitafium dziadka znanego polskiego artysty malarza Jacka Malczewskiego, Stanisława, zmarłego w 1848 roku.


Epitafium Henryka Deboli
Epitafium prezesa Komisji Województwa Sandomierskiego, gubernatora cywilnego Henryka Deboli zmarłego w 1838 roku.


Epitafium Antoniego Mikuławskiego
Epitafium Antoniego Mikuławskiego, pisarza ziemskiego radomskiego, sędziego kapturowegom, posła na sejm, deputata na Trybunał Koronny Radomski .


Epitafium Zygmunta Chmieleńskiego
W epitafium Zygmunta Chmieleńskiego został popełni błąd - jedno 'e' zostało zamienione na 'i', przez co na tablicy widnieje nazwisko Chmieliński. Prawdopodobnie błąd został popełniony celowo - dzięki niemu oszczędzono prześladowań rodzinie oficera powstania styczniowego.


Epitafium o. Szymona
Z tym epitafium związana jest niezwykła historia i jeszcze niezwyklejsza legenda. Otóż ojciec Szymon zginął podczas nabożeństwa 12 listopada 1622 roku o godzinie piątej rano na skutek uderzenia pioruna i został pochowany dokładnie w tym samym miejscu.
"... Miejsce, gdzie pochowano Simona, było widownią zdarzenia nie do wytłumczenia, bowiem ksiądz jakiś ubrany do mszy, wychodząc z zakrystii do ołtarza zawrócił w lewo i gdy dochodził do miejsca grobu, piorun uderzył w mury, które się rozstąpiły i objawiwszy wchodzącego w otwór księdza, zamknęły się napowrót. Domyślano się, że był to Simon ukarany za pychę, ponieważ uważał, że może być przykładem sprawiedliwości. Kara jego skończy się w dniu Sądu Ostatecznego i wtedy wyjdzie przed ołtarz odprawić mszę św.".
Zgodnie z opisem Haliny Stróżewskiej w kwartaliniku Radomir (nr 3/86, str. 22) epitafium znajduje się "przy wejściu do kościoła, od strony korytarza i zakrystii", nie zostało jednak przeze mnie odnalezione.

Marcin Jędrzejewski
Strona główna Historia Galeria Ciekawostki Bibliografia O autorze